Privacy en laadgegevens: Wie kijkt er mee met jouw laadhistorie?
Stel je voor: je hebt net je gloednieuwe elektrische auto aan de laadpaal van The New Motion gehangen. Thuis op de bank check je even op je telefoon hoe vol de batterij is. Handig, hè?
Maar vraag je je ook wel eens af wie er nog meer een blik in jouw laadhistorie kunnen werpen? Het antwoord is misschien ingewikkelder dan je denkt, en het gaat veel verder dan alleen jouw energieleverancier. Het is een web van partijen die allemaal een stukje van jouw laadpuzzel hebben.
Dit is niet om je bang te maken, maar om je wakker te schudden.
Want jouw laadgedrag is meer dan alleen een getal op een scherm. Het vertelt een verhaal over je reisgedrag, je dagindeling en zelfs je woonplaats. Laten we eens rustig doornemen wie er allemaal meet kijken en wat je daartegen kunt doen.
Wat zit er eigenlijk in jouw laadhistorie?
Als je denkt aan laadgegevens, denk je misschien alleen aan het aantal kilowattuur (kWh) dat je tankt. Maar het is veel meer dan dat.
The New Motion (tegenwoordig onderdeel van Shell Recharge Solutions) registreert een schat aan informatie elke keer als je laadt.
Je laadpas of -app legt vast op welke laadpaal je stopte, hoe lang je aan de stekker hing en hoeveel stroom je precies verbruikte. Dat is nog maar het begin. Het systeem weet ook het exacte tijdstip van start en stop.
En de locatie is natuurlijk bekend: van je werkadres tot die ene snellader langs de A2. Je laadhistorie is een digitale routebeschrijving van je leven met een elektrische auto.
Deze gegevens samen geven een gedetailleerd beeld. Het laat zien of je elke dag om 17:00 uur thuis komt of dat je vaker ’s avonds laat moet bijladen. Het toont je favoriete laadplekken en je rijpatroon. Dit is de kern van je privacy: deze data is persoonlijk en vertelt veel over jou.
De kijkerslijst: Wie heeft er toegang?
Het antwoord op de vraag ‘wie kijkt er mee?’ is niet een simpele partij. Er zijn verschillende schakels in de keten die allemaal in meer of mindere mate bij je gegevens kunnen.
Laten we ze langslopen, van de meest voor de hand liggende tot de minder zichtbare.
Eerst is er natuurlijk The New Motion zelf. Als laadpas-aanbieder hebben ze al je gegevens nodig om je te factureren en je dienstverlening te garanderen. Zij zien welke laadpalen jij gebruikt, wanneer en hoeveel.
Zij beheren deze data in hun systemen. Zonder deze toegang zou je laadpas niet werken.
Vervolgens is er je energieleverancier. Als je kiest voor dynamische energieprijzen, zoals bij een Tibber-contract, koppelen jij en The New Motion je laadgegevens. Waarom? Om je laadsessies automatisch te verrekenen tegen het scherpste tarief van dat moment. Je energieleverancier ziet dus ook wanneer en hoe je laadt, om je energierekening precies te kunnen berekenen.
Dan zijn er de laadpalen-eigenaren. Zij (bijvoorbeeld een gemeente, een bedrijf of een particulier) krijgen anonieme data van The New Motion over het gebruik van hun paal.
Ze zien hoevaak er geladen is, hoeveel energie er is verbruikt en welke laadpassen er gebruikt zijn. Dit is nodig voor hun eigen administratie en om de palen draaiende te houden. Je persoonlijke naam zien ze meestal niet, maar de unieke ID van je laadpas wel.
Tenslotte, en dit is de meest onzichtbare partij: de overheid en wetenschappelijke instanties. In theorie kunnen geaggregeerde laaddata, zoals die van slimme laadpalen met dynamische energieprijzen, gebruikt worden voor beleid.
Denk aan het inplannen van onderhoud aan het elektriciteitsnet of het analyseren van laadgedrag in een bepaalde wijk. Dit gebeurt meestal geanonimiseerd, maar de data bestaat en circuleert in bredere netwerken.
De risico’s: Wat kan er misgaan met je data?
Waar data stroomt, zijn risico’s. Het gaat hier niet per se om kwaadwillende hackers die je persoonlijke route proberen te volgen. De risico’s zijn vaak subtieler en liggen op het gebied van privacy en misbruik van patronen.
Een direct risico is identiteitsdiefstal. Als een database met laadgegevens wordt gelekt, weten criminelen precies waar je auto op vaste tijdstippen staat.
Ze weten dat je elke ochtend om 8:00 uur van huis gaat en pas om 18:00 uur terugkeert. Deze informatie is goud waard voor inbraakplannen.
Het is een digitale versie van een briefje op je voordeur dat je niet thuis bent. Een ander risico is profilering. Bedrijven kunnen je laadgedrag gebruiken om een profiel van je op te bouwen, waarbij de cybersecurity van slimme laadpalen een cruciale rol speelt voor de veiligheid van je thuisnetwerk.
Rijd je elke dag dezelfde route van huis naar werk? Dan weten ze precies waar je werkt.
Laad je vaak bij dezelfde supermarkt? Dan weten ze waar je boodschappen doet. Deze profielen worden gebruikt voor gerichte advertenties of kunnen worden doorverkopen aan derden. Je auto wordt op deze manier een stukje van je digitale voetafdruk.
Tenslotte is er het risico van oneerlijke prijsstelling. Als bedrijven weten dat je altijd laadt op momenten dat de netbelasting hoog is, kunnen ze je een specifiek duurder aanbod doen.
Hoe The New Motion (Shell Recharge) hiermee omgaat
Of ze kunnen je stiekem een ‘dynamisch’ tarief geven dat vooral voordelig is voor henzelf, niet voor jou.
Transparantie verdwijnt en jij betaalt mogelijk te veel. De wetgeving (AVG) helpt je hier enorm. The New Motion is wettelijk verplicht om zorgvuldig met je data om te gaan.
Ze mogen je gegevens niet zomaar aan derden geven zonder jouw uitdrukkelijke toestemming. Je hebt altijd het recht om je data in te zien, aan te passen of te laten verwijderen. Shell Recharge Solutions, de moedermaatschappij, heeft een privacybeleid dat je online kunt vinden.
Hierin staat precies welke gegevens ze verzamelen en waarvoor. Ze geven aan dat ze je data alleen gebruiken voor essentiële zaken zoals betaling, klantenservice en het verbeteren van de communicatieprotocollen in hun netwerk.
Delen met partners doen ze alleen anoniem of met jouw expliciete ‘ja’. Desondanks is het goed om je bewust te zijn dat ‘anoniem’ maken van data niet altijd waterdicht is.
Met genoeg datapunten kan een anoniem profiel soms toch worden herleid tot een persoon. Daarom is het zaak dat je zelf ook je best doet om je data te beschermen.
Jouw controle: Praktische tips om je privacy te beschermen
Gelukkig ben je niet machteloos. Met een paar simpele stappen kun je de grip op je eigen laaddata behouden.
Het gaat er niet om dat je alles moet blokkeren, maar dat je bewuste keuzes maakt. Begin bij de basis: je accountinstellingen. Log in op je The New Motion-portal of in de Shell Recharge-app. Kijk welke privacy-instellingen er allemaal staan.
Sta je toe dat je gegevens worden gebruikt voor ‘verbetering van de dienstverlening’ of marketing? Je kunt vaak simpelweg een vinkje weghalen om dit te stoppen.
Wees kritisch: wat levert het jou op? Een tweede, krachtige stap is het gebruik van een ‘privacy-laadpas’ of een aparte account.
Sommige energieleveranciers, zoals Tibber, bieden een eigen laadpas aan die direct is gekoppeld aan je energiecontract. Deze pas stuurt je laaddata niet naar een centrale database van The New Motion, maar rechtstreeks naar je energieleverancier. Dit beperkt het aantal partijen dat je data ziet drastisch.
Je laadgeschiedenis blijft beperkt tot je energie-app. Wees selectief met koppelingen.
Apps die je laadgedrag willen ‘optimaliseren’ door allerlei data te verzamelen, zijn vaak een bron van datalekken. Vraag je bij elke nieuwe app af: wat is de meerwaarde? Soms is een simpele, betrouwbare laadpas en een goede energieleverancier al voldoende.
Je hoeft niet overal een app voor te installeren. En tot slot: gebruik de ‘anonieme laadfunctie’ als die bestaat.
Bij sommige laadpalen kun je kiezen om anoniem te laden, zonder pas. Dit werkt vaak via een QR-code en een eenmalige betaling.
Je laadgeschiedenis wordt dan niet opgeslagen in een profiel. Dit is handig voor incidenteel laden op plekken waar je niet wilt dat je ritje wordt geregistreerd.
Zo houd je de touwtjes zelf in handen.